E haberá
que tomarlle un algo para celebralo, non si? Pero con este
outono tropical que nos
tocou en sorte, aínda cómpre arrefriar a bebida cuns
cubos de xeo,[1]
así que imos buscalos cunha…
cubiteira!? Parece que non, verdade? Se acabamos de
desbotar a forma *cubito, parece que todas as que
deriven dela teñen que ir polo mesmo camiño. Toca logo
buscar unha alternativa!
Empecemos
por ver se a Academia ten opinión ao respecto… Pois si; no
Dicionario de 2004 din que o nome galego que equivale ao
castelán cubitera é… recipiente para facer cubos
de xeo! ou recipiente para servir cubos de xeo!
Realmente, hai que recoñecer que as denominacións son moi
descritivas (tanto, que son definicións completas), pero
imposibles de empregar en situacións reais de uso.[2]
Non queda
outra máis ca seguir buscando. Os dicionarios galegos que
puidemos consultar –que non foron todos, claro– non recollen
explicitamente un nome para ese concepto, así que imos ter
que arriscarnos nós a lanzar unha proposta.
En
realidade, terán que ser dúas, xa que o castelan cubitera
designa por un lado os
recipientes en que os cubos se serven (baldes
de gelo -PT-,
ice buckets ou
ice pails -EN,
seaux à glace -FR- ou
glaçoneras -CT-); e por outro aqueles en que
se forman (cuvetes
de gelo ou
formas de gelo -PT-,
ice trays -EN-,
bacs à glaçons -FR- ou
glaçoneras -CT-).
Vendo a
liña pola que optan maioritariamente as linguas do noso
contorno, pensamos que en galego tamén deben propoñerse
denominacións diferentes para estes dous obxectos –pois é
evidente que son ben diferentes.
Para o
primeiro deles, a busca da harmonización co portugués parece
aconsellar o emprego de balde do xeo. Pero esa
escolla ten un problema: entre nós
balde adoita designar recipientes de tamaño maior ca o
que aquí nos ocupa. Por iso, acabamos por concordar coa
alternativa proposta no
Foro –grazas, Xoaquín– que defende a idoneidade de
cubeta do xeo, xa que as
definicións dese substantivo fan sempre referencia ao
seu pequeno tamaño.
Para o
obxecto en que os cubos de xeo se forman, pensamos que a
mellor elección sería
bandexa de cubos ou bandexa de xeo. Calquera
delas descríbeo de forma moi transparente, harmoniza coa
forma inglesa, e emprega un substantivo (bandexa) que se
emprega a nivel oral para referirse a ese concepto.
