| Un idioma preciso | preciso -a. adx.
1.Exactamente determinado ou definido.
2. Dise do que non é equívoco nin vago.
3. Dise do que é necesario ou imprescindíbel.
A linguaxe usada na comunicación técnica e científica debe ser "un idioma preciso", xa que a exactitude e a non ambigüidade é unha das súas características definitorias. O galego neste tipo de comunicacións é tamén "un idioma preciso": para o seu proceso de normalización é imprescindíbel que acceda a estes ámbitos expresivos, e que os seus falantes perciban con evidencias que todos os contidos de todos os temas poden ser comunicados a través dela.
Por iso, desde esta sección de canalciencia.com, coordinada pola Área de Terminoloxía do Servizo de Normalización Lingüística da USC, intentaremos contribuír aos dous tipos de "precisións", presentando para o debate propostas de denominación de termos galegos que aínda non acadaron unha forma estábel ou que se empregan de forma inadecuada.
Cada número parte dun pequeno estudo elaborado polos coordinadores no que se analiza un ou varios conceptos dunha área de especialidade, e se propoñen nomes galegos para eles. Partindo dese traballo, convidamos a todas as persoas interesadas a opinar sobre a calidade e a conveniencia das formas propostas, e a presentar e defender as súas propias alternativas no foro de debate creado para tal fin. | | Ligazóns |
Dicionarios e bancos terminolóxicos
Dicionarios e vocabularios galegos do Servizo de Normalización Lingüística da USC da Xunta de Galicia do Seminario de Lingüística Informática da U. de Vigo máis materiais galegos Outros Eurodicautom: Banco de termos da Comisión da U. E. Datos en 12 idiomas oficiais da U. E. Euterpe :Banco de termos do Parlamento Europeo) Datos en 12 idiomas oficiais da U. E. Dicionario Logos: Dicionario multingüe o funcionamento do cal se describe con detalle aquí. Grand dictionnaire terminologique: Banco bilingüe inglés-francés da Administración do Quebec, Canadá. Base de Terminologie do Conseil International de la Langue Française. Datos en inglés-francés-castelán-alemán Cercaterm: Banco do Centro de Terminologia de Catalunya. O número de linguas varía segundo as áreas de especialidade. Onelook: Buscador que procura unha forma concreta en case 850 dicionarios electrónicos presentes na súa base de datos. Basicamente en inglés. Michaelis. Moderno dicionário da língua portuguesa: Dicionario portugués que conta con máis de 200 000 entradas e subentradas, con especial atención ao léxico especializado. Algunhas páxinas compiladoras de dicionarios e vocabularios en liña: O tradutor virtual Onelook Yourdictionary Ressources Internet da Universidade de Sherbrooke (Canadá) Terminology collection Máis ligazóns |
|
| | 106 |
Signaturas e sinaturas |
Nestes días en que acaba de abrir na
capital de Galicia unha
biblioteca seica pioneira, pode ser un bo momento para botar un
ollo sobre un termo do ámbito da
biblioteconomía, que nos adoita dar algún problemiña aos usuarios
galegos.
Trátase do nome que
debemos empregar para referirnos ao ‘código formado por
números e letras que se emprega para identificar un documento concreto e
indicar a súa localización no interior dunha biblioteca’. Tendo en conta
que en castelán é coñecido como
signatura topográfica (ou simplemente signatura), é
frecuente ver textos galegos nos que se emprega
sinatura, recorrendo de forma equivocada a esta palabra, que
entre nós
designa unicamente a ‘acción de asinar’ ou o ‘conxunto de trazos que
unha persoa emprega para asinar’.
Contribúe a complicar
máis as cousas a Real Academia Galega cando no seu recente
Dicionario castelán-galego propón que para referirnos a ese
concepto usemos… catalogación!!
Esta proposta é dificilmente aplicable xa que esa mesma palabra vénse
empregando para designar o ‘conxunto de operacións bibliotecarias
necesarias para a descrición completa dun documento, tanto a nivel
formal (tamaño, tipo de portada, número de páxinas…) como conceptual
(clasificación por materias…) e para a asignación dun código
alfanumérico que o identifique, dando como resultado final un rexistro
bibliográfico’.
Na nosa opinión,
intentar empregar a mesma denominación para un proceso complexo e para
unha das actividades que o compoñen (que é o que nos recomenda a RAG)
provocaría unha excesiva ambigüidade no discurso e un alto rexeitamento
entre os usuarios. Por iso, teremos que pensar nalgunha posibilidade
alternativa, e ver qué camiños tomaron as linguas do noso contorno pode
ser unha boa forma de comezar:
-
En castelán (signatura),
alemán (Signatur)
e catalán (signatura)
optouse pola incorporación dun latinismo.
-
En francés apostan pola reutilización dunha denominación
preexistente (cote,
que o portugués calca e adapta ata transformala en
cota.
-
En inglés recórrese a paráfrases que describen bastante ben o
concepto como
call number ou
shelf mark.
En principio, o galego
podería optar tanto pola primeira como pola terceira destas vías.
Nun dos casos, recoñeceríase signatura como un cultismo
incorporado directamente desde o latín,
do mesmo xeito que se fixo con
signatario,
consignar,
consignatario… e outras que manteñen o -gn- do signum
orixinario. No outro, habería que crear algún neoloxismo formal que
reflectira as características básicas do concepto: exemplos en teoría
acaídos poderían ser código de catalogación, clave de
catalogación ou código identificativo.
| |
Se temos en conta que na documentación galega a forma
signatura ten unha presenza ben abondosa, o máis razoable
parece optar por esta alternativa, e evitar a creación de novas
denominacións que moi dificilmente chegarían a callar no uso real.
| | © Área de Terminoloxía, SNL, USC
© Canal Ciencia.com. ISSN 1988-7264
Contacte connosco |
|
|
|
