Un dos requirimentos básicos para
intentar evitar que préstamos que non se consideran adecuados se
asenten nun idioma é ser capaces de propor rapidamente solucións
alternativas, que impidan que estes acaden un uso xeneralizado. Cando a
extensión e a difusión do préstamo xa chegou a capas moi amplas da
sociedade e á lingua non especializada é probable que todos os
esforzos por substituíla por unha forma de noso sexan inútiles –e
iso con independencia da calidade e da precisión que teñan as
propostas alternativas–.
 Valla como exemplo do devandito o
escaso éxito dos intentos de substituír stress ou estrés
por tensión, (vid. Precisión
6) ou a repercusión practicamente nula que acadaron as propostas soporte
físico e soporte lóxico como alternativas preferidas de hardware
e software respectivamente, recollidas e difundidas no Vocabulario
de informática publicado pola Universidade de Vigo en 1994.
Con todo, a rapidez na intervención
non garante o éxito desta, xa que un proceso de cambio como o indicado
non se produce dun día para outro senón que, aínda na mellor das
condicións, o habitual é que durante un período de tempo máis ou
menos longo convivan a forma importada e mais unha ou varias propostas
autóctonas de suplantación
ata que progresivamente as segundas lle vaian gañando o terreo á
primeira, ou ata que o préstamo estranxeiro se instala para quedar. Esa
convivencia de nomes pode crear situacións de certa confusión entre os
usuarios que poden chegar a dubidar se están perante sinónimos totais
ou se as distintas formas aludirán a conceptos moi próximos pero
parcialmente diferentes.
Esta situación de inseguridade
denominativa é frecuente en conceptos novos ou que acadan relevancia en
épocas recentes. Un bo exemplo desto é o que poderiamos definir como
‘maltrato psicolóxico
sistemático e continuado sufrido por un traballador, por parte dun
compañeiro de traballo ou dun superior, que busca a desestabilización
emocional daquel, e que pode causar graves problemas físicos e psicolóxicos’,
en inglés coñecido como mobbing (aínda que tamén recibe
outros nomes como workplace
harassment ou
workplace bullying).
É evidente que non se pode dicir
que esta sexa unha realidade nova que non existía hai anos. O que si é
contemporáneo é a concienciación da gravidade dese comportamento e do
que ten de abuso de poder ó que se debe poñer freo, como explican con
amplitude webs como as da Asociación
Galega contra o Acoso Moral no Traballo, Mobbing
ou en Assédio
moral no trabalho.
A percepción da importancia do
problema fai que o termo que o designaba en inglés entre con forza nas
linguas románicas, entre as que o galego
non ía ser unha excepción. Pero paralelamente comézanse a empregar
tamén denominacións propias, como por exemplo:
acoso laboral,
acoso psicolaboral, acoso no traballo, acoso psicolóxico
no traballo, fustrigamento moral (galego)
-
acoso laboral,
acoso moral ou acoso psicológico (español)
-
assédio moral
ou assédio moral no trabalho (portugués); ,
-
harcèlement moral,
harcèlement professionnel ou harcèlement psychologique
(francés)
-
assetjament
psicològic
(catalán)
Estas ofrecen a vantaxe de
describir con maior claridade as características básicas dese
comportamento (o feito de que se trata dun ataque a outra persoa, a
cualidade fundamentalmente psicolóxica dese ataque, e ámbito laboral
en que se produce); así mesmo permiten evitar un anglicismo
dificilmente integrable estructura lingüística das linguas romances
sen alterar a súa forma. No caso galego, ademais, faise visible –tamén
a través do nome– a súa relación con outro comportamento
maltratador como é o acoso sexual.
|
Por estas razóns, consideramos preferible calquera das denominacións
galegas antes có termo importando do inglés. Se tivesemos que escoller
entre unha ou outra daquelas, e xa a título persoal, optariamos por acoso
psicolaboral xa que nunha expresión bastante curta remite ás tres
características básicas do concepto enunciadas
|
Área
de Linguaxes Especializadas,
Servicio de Normalización Lingüística
|
