Cando
se menciona a presión que o inglés exerce sobre o léxico das outras
linguas occidentais, debido ó seu lugar central como vehículo de
transmisión de coñecementos técnicos e científicos, os primeiros
exemplos que nos pasan pola cabeza son formas como estrés
(vid. Precisión
6), software, leasing, escáner... que
directamente, ou detrás dunha carauta galeguizada manteñen a súa
substancia angloamericana. Pero ademais deste influxo perceptible á
primeira vista hai outro máis difícil de detectar pero polo menos
tan grave, consistente en atribuírlle a unha palabra galega (ou
castelá, ou portuguesa...) un significado que realmente lle
corresponde a outra polo feito de que a forma inglesa que transmite
ese significado é semellante formalmente á primeira. Por aclaralo
cun exemplo:
Na terminoloxía
xurídica galega, delicto e crime aluden a conceptos
distintos: o primeiro é un ‘Quebrantamento
da lei’ en sentido xenérico, mentres que o segundo é un ‘Delicto
que consiste en matar a alguén’ (definicións tiradas do Diccionario
da Real Academia Galega). Nembargantes, é cada vez máis frecuente
que o segundo asuma tamén o significado do primeiro -pensemos en frases
como crime organizado- por influxo do inglés crime, que
ten un valor equivalente ó do noso delicto.
 Todo
esto vén ó caso da recente irrupción mediática da que algún medio
bautizou como “a primeira epidemia do século xxi”:
a síndrome respiratoria aguda severa, tamén coñecida como pneumonía
atípica ou pneumonía asiática (vid. información sobre ela
aquí, aquí
ou aquí).
O nome desta doenza é unha translación do inglés severe acute
respiratory syndrome, e esta translación automática distorsiona o
significado do adxectivo severo, que se aplica unicamente ás
persoas e que poderiamos definir como ‘Que non amosa indulxencia nin
comprensión perante as feblezas doutra persoa’ para atribuírlle o
valor que na nosa lingua ten grave.
Este uso
distorsionado, especialmente frecuente no ámbito da medicina, onde
podemos atopar denominacións como discapacidade severa, inmunodeficiencia
severa, dermatite severa, etc., é criticado por lingüístas
e por profesionais da medicina, tanto en castelán como en portugués e francés.
Así, o Departamento de Español Urgente da Axencia
EFE afirma que:
Por influencia del inglés,
está penetrando en el español este vocablo, que tradicionalmente no
quiere decir siempre lo mismo en una lengua que en la otra. En inglés
severe se emplea, sobre todo en medicina, con el sentido de fuerte,
intenso, agudo, pronunciado, grave, serio. Un dolor agudo, un fuerte
dolor de cabeza. En español "severo" se aplica sólo a
personas, no a cosas, y quiere decir "adusto, rígido,
riguroso". También el inglés tiene este sentido, pero no es de
uso tan común como en español.
Igualmente, revistas médicas como
a da Sociedad
Española de Alergología e Inmunología Clínica ou Panacea
defenden opinións idénticas.
Esa mesma opinión podemos atopala
en artigos
portugueses ou listaxes
de falsos amigos nesa lingua.
Todos os datos que acabamos de
sinalar deixan ben claro que en galego deberiamos evitar o emprego de *severo
na denominación desa doenza respiratoria, recorrendo no seu lugar a síndrome
respiratoria aguda grave,
forma que xa se pode documentar en galego,
que é maioritaria en portugués
e que tamén ten un certo uso en castelán.
Área
de Linguaxes Especializadas,
Servicio de Normalización Lingüística
|
