|
 O máis
xenérico de todos eles é xemelgo
(PT: gêmeo;
ES: gemelo;
EN: twin;
FR: jumeau;
IT: gemello),
que designa a ‘calquera dos individuos que naceron nun mesmo
parto’ con independencia da forma en que se desenvolveron no
interior do útero.
Pero
en función do modo en que se formaron e se desenvolveron, distínguense
dúas clases de xemelgos:
1.
Os que proceden dun único óvulo fertilizado (xemelgos
monocigóticos, uniovulares
ou idénticos),
aínda que tamén é frecuente que se aluda a eles simplemente
como xemelgos.
En
dicionarios galegos podemos tamén atopar outras denominacións,
como xemelgos
univitelinos (Diccionario
de psicoloxía e educación)
ou xemelgos monocoriais (Diccionario
galego de termos médicos), pero pensamos que o seu uso é
menos aconsellable pois é posible que xemelgos monocigóticos
acaben posuíndo placenta e corion independente, tal e como se
indica aquí
ou aquí.
2.
Os que proceden de óvulos independentes fertilizados por
separado (xemelgos
dicigóticos,
biovulares ou
fraternais, ou falsos xemelgos)
En
correspondencia co caso anterior, atopamos nas mesmas fontes as
propostas xemelgos bivitelinos e xemelgos
bicoriais; ás que lles atopamos as pexas xa indicadas.
As
linguas veciñas empregan denominacións moi semellantes, todas
elas formadas a partir de cultismos grecolatinos. Así atopamos:
-
en portugués, gêmeos
monozigóticos, univitelinos
ou idénticos
fronte a gêmeos
dizigóticos ou fraternos.
-
en inglés, identical,
monovular
ou monozygotic
twins, fronte a binovular,
fraternal
ou dizygotic
twins.
-
en castelán, gemelos
monocigóticos (ou monozigóticos),
uniovulares
ou univitelinos
fronte a mellizos,
gemelos
bicigóticos, biovulares
ou bivitelinos.
Como vemos, a única nota discordante en toda esta serie de denominacións
pona o castelán, coa forma mellizos,
que tamén se documenta en
galego, aínda que –tendo en conta a súa orixe castelá–
sería aconsellable evitala.
|
Xa
que logo, deberiamos preferir formas como xemelgos
fraternais ou falsos xemelgos antes có
castelanismo mellizos |
Pero
nos embarazos múltiplos non ten por que haber unicamente dous
embrións, senón que se teñen documentado casos nos que o número
deles pode chegar a oito
ou incluso nove.
Nestes
casos, as distintas linguas adoitan seguir un padrón regular á
hora de darlles nome: pártese dun substantivo sobre o que se vai
engadindo un prefixo que indica a cantidade de fetos presentes no
embarazo. Así:
As
formas usadas en galego son –como por desgraza é habitual– as
do castelán (*trillizos,
*cuatrillizos,
*quintillizos…),
pero se aconsellamos evitar *mellizos, pola mesma razón
deberiamos fuxir de denominacións construídas a imitación súa.
|
Desde
o Servizo Galego de Terminoloxía (Termigal) aconsellan
usar trixemelgos para nomear os embarazos nos que
conviven tres embrións. Tomando como referencia a
estrutura construtiva desta denominación, poderiamos
propor para o galego unha secuencia como a seguinte: trixemelgos,
cuadrixemelgos, quintixemelgos, sextixemelgos,
septixemelgos, octoxemelgos…; aínda que
sendo moi conscientes de que se trata dunha proposta neolóxica
que hoxe por hoxe non vén apoiada por un uso real, polo
que en función do grao de implantación que acadase podería
ser revisada a medio prazo. |
|
