|
A
cantidade de intereses económicos, políticos, persoais... que se
moven arredor do deporte fixo que sexan moitos os que –se
poden– apañan unha axudiña extra para chegar “máis
rápido, máis alto, máis forte”.
 A
dopaxe era unha práctica de longa
tradición histórica, pero foi especialmente a partir dos Xogos
Olímpicos de Seul, cando o problema adquiriu relevancia mediática.
Desde aquela os medios de comunicación comezaron a falar de
produtos de nomes crípticos para o profano (somatotropina;
esteroides;
niquetamida…)
que alteraban
de formas diversas o rendemento natural dos atletas. Un dos máis
famosos é a EPO,
unha proteína formada no fígado e no ril, que posúe acción
hormonal estimulante do proceso de produción de glóbulos
vermellos, pero que se pode administrar como substancia
dopante.
Aquí
non imos falar dela polas súas “virtudes”, senón porque algúns
dicionarios galegos (como o Diccionario galego de termos médicos
ou o Diccionario
castellano-catalán-euskera-gallego de bioquímica clínica)
refírense a ela cun nome que non nos parece aconsellable: *eritropoietina.
Esta
forma –da que EPO
é unha variante abreviada–, constrúese
a partir de *eritropoiese,
en paralelo ao inglés (erythopoietin
< erythropoiesis), o
castelán (eritropoyetina
< eritropoyesis) ou o
francés (érythropoïétine
< érythropoïèse).
Pero recorrer en galego a *eritropoiese,
e a partir de aí construír *eritropoietina,
entra en contradición co feito de que os termos compostos da área
da bioloxía que inclúen ese valor de ‘formación de’ tenden
a empregar -poese e non -*poiese.
Así,
atopamos hematopoese
(no Vocabulario ortográfico
da lingua galega), biopoese
(no Gran diccionario Xerais da lingua), ou citopoese, colepoese, galactopoese,
granulocitopoese, leucocitopoese,
linfocitopoese, mielopoese, trombopoese, etc. no propio Diccionario galego de termos médicos.
|
Xa
que logo, para intentar manter a coherencia interna do
sistema compositivo do galego, debemos preferir
eritropoese. E tomando esta forma como base, o nome que se
debe aconsellar para a proteína só pode ser eritropoetina. |
|
