|
|
Un
idioma preciso |
| |
|
preciso
-a.
adx.
1.Exactamente determinado ou definido.
2. Dise do que non é equívoco nin vago.
3. Dise do que é necesario ou imprescindíbel. |
| |
A linguaxe usada na comunicación técnica e científica debe ser
"un idioma preciso", xa que a exactitude e a non ambigüidade é unha das súas características definitorias. O galego neste tipo de comunicacións é tamén
"un idioma preciso": para o seu proceso de normalización é
imprescindíbel que acceda a estes ámbitos expresivos, e que os seus falantes perciban con evidencias que todos os contidos de todos os temas poden ser comunicados a través dela.
Por iso, desde esta sección de canalciencia.com, coordinada pola
Área de Terminoloxía do
Servizo de Normalización Lingüística da
USC, intentaremos contribuír aos dous tipos de "precisións", presentando para o debate propostas de denominación de termos galegos que aínda non acadaron unha forma
estábel ou que se empregan de forma inadecuada.
Cada número parte dun pequeno estudo elaborado polos coordinadores no que se analiza un ou varios conceptos dunha área de especialidade, e se propoñen nomes galegos para eles. Partindo dese traballo, convidamos a todas as persoas interesadas a opinar sobre a calidade e a conveniencia das formas propostas, e a presentar e defender as súas propias alternativas no foro de debate creado para tal fin.
|
| |
| Ligazóns |
Dicionarios
e bancos terminolóxicos
Dicionarios
e vocabularios galegos
Outros
Máis
ligazóns |
| |
| |
|
|
|
| Castelanismos travestidos: a “arpilleira” |
 |
Diáclases,
plaxioclasios e
outros cultismos con -klastós |
|
O
elemento grego -klastós
(que significaba ‘rotura’ ou ‘fragmento’) vénse
empregando nas linguas occidentais como formante culto na
creación de termos que teñen como trazo significativo
esa idea de ‘ruptura’.
|
|
Así
emprégase:
-
Para
darlle nome a instrumentos médicos que serven para
romper estruturas duras do organismo, baixo a forma -clasto
[EN: -clast;
PT: -clasto;
ES: -clasto]:
cranioclasto, litoclasto,
osteoclasto…
-
Para
designar diferentes tipos de células que teñen en
común a capacidade de atacar e destruír determinados
tecidos, tamén coa mesma forma -clasto:
cementoclasto,
condroclasto, odontoclasto,
osteoclasto…
-
Aínda
coa mesma forma, para referirse en xeoloxía a
fragmentos de rocha creados pola acción de axentes físicos:
clasto, piroclasto…
-
Para
nomear en xeoloxía diferentes tipos de fractura,
normalmente con denominacións rematadas en -´clase: diáclase,
litóclase (VOLG, Gran
Xerais…) ou catáclase
(Diccionario das
ciencias da natureza e da saúde).
Formas semellantes son tamén empregadas polo portugués
(catáclase,
diáclase,
litóclase…),
o inglés (cataclasis,
diaclasis,
lithoclase…)
e o castelán (cataclasis,
diaclasa,
litoclasa…).
Nas tres linguas é tamén posible percibir
irregularidades denominativas moi semellantes ás que
indicamos en galego na nota anterior.
-
|
Por
moito que este mal sexa común parécenos que
segue sendo aconsellable facer unha proposta de
regularización de usos nos dous casos en que as
fontes documentais galegas apuntaban a camiños
distintos. Por iso, tendo en conta a autoridade
normativa de cada unha delas, aconsellamos:
-
Empregar
-´clase
(diáclase, litóclase, catáclase)
para designar os tipos de fracturas xeolóxicas
que se formen a partir de -klastós.
-
Empregar
-clasio
(anortoclasio,
oligoclasio,
ortoclasio, plaxioclasio) para nomear os minerais do grupo dos feldespatos
construídos a partir do mesmo formante grego.
|
|
|
|
|