Un idioma preciso

preciso -a. adx.
1.Exactamente determinado ou definido.
2. Dise do que non é equívoco nin vago.
3. Dise do que é necesario ou imprescindíbel.

A linguaxe usada na comunicación técnica e científica debe ser "un idioma preciso", xa que a exactitude e a non ambigüidade é unha das súas características definitorias. O galego neste tipo de comunicacións é tamén "un idioma preciso": para o seu proceso de normalización é imprescindíbel que acceda a estes ámbitos expresivos, e que os seus falantes perciban con evidencias que todos os contidos de todos os temas poden ser comunicados a través dela.

Por iso, desde esta sección de canalciencia.com, coordinada pola Área de Terminoloxía do Servizo de Normalización Lingüística da USC, intentaremos contribuír aos dous tipos de "precisións", presentando para o debate propostas de denominación de termos galegos que aínda non acadaron unha forma estábel ou que se empregan de forma inadecuada.

Cada número parte dun pequeno estudo elaborado polos coordinadores no que se analiza un ou varios conceptos dunha área de especialidade, e se propoñen nomes galegos para eles. Partindo dese traballo, convidamos a todas as persoas interesadas a opinar sobre a calidade e a conveniencia das formas propostas, e a presentar e defender as súas propias alternativas no foro de debate creado para tal fin.

Ligazóns

Dicionarios e bancos terminolóxicos

Dicionarios e vocabularios galegos

do Servizo de Normalización Lingüística da USC
da Xunta de Galicia
do Seminario de Lingüística Informática da U. de Vigo
máis materiais galegos

Outros

Eurodicautom: Banco de termos da Comisión da U. E. Datos en 12 idiomas oficiais da U. E.
Euterpe :Banco de termos do Parlamento Europeo) Datos en 12 idiomas oficiais da U. E.
Dicionario Logos: Dicionario multingüe o funcionamento do cal se describe con detalle aquí.
Grand dictionnaire terminologique: Banco bilingüe inglés-francés da Administración do Quebec, Canadá.
Base de Terminologie do Conseil International de la Langue Française. Datos en inglés-francés-castelán-alemán
Cercaterm: Banco do Centro de Terminologia de Catalunya. O número de linguas varía segundo as áreas de especialidade.
Onelook: Buscador que procura unha forma concreta en case 850 dicionarios electrónicos presentes na súa base de datos. Basicamente en inglés.
Michaelis. Moderno dicionário da língua portuguesa: Dicionario portugués que conta con máis de 200 000 entradas e subentradas, con especial atención ao léxico especializado.
Algunhas páxinas compiladoras de dicionarios e vocabularios en liña:
O tradutor virtual
Onelook
Yourdictionary
Ressources Internet da Universidade de Sherbrooke (Canadá)
Terminology collection

Máis ligazóns

Castelanismos travestidos: a “arpilleira”

Ponencias que elaboran relatorios

Por veces, a actualidade ponnos en bandexa os temas con que acudir á nosa cita periódica con Canalciencia; esta semana é unha delas, por mor dun problema lingüístico que acaba de traer ao primeiro plano a futura reforma do Estatuto de Galicia.

Cartaz do Estatuto de 1936. Este asunto leva semanas –e as que quedan!– sendo unha das estrelas do debate mediático no noso país, e unha das primeiras polémicas está xirando arredor de cál debe ser o órgano en que se desenvolvan as discusións preliminares. Responsables dos principais partidos polemizaban hai poucos días na prensa, apostando uns por unha comisión e outros por algo ao que a noticia que lemos denominaba unhas veces relatorio e outras ponencia. Ese “algo” é un órgano propio dos sistemas parlamentarios do Estado español, formado por un ‘grupo reducido de parlamentarios que se constitúe dentro dunha comisión para desenvolver un traballo de análise e debate antes de que os temas ou os proxectos lexislativos sexan recibidos e estudados por esta’.^[1]

Como nun ámbito tan especializado coma este deberiamos evitar –en principio– a proliferación de sinonimias que poden levar a interpretacións imprecisas, parece razoable que intentemos elixir unha das formas como preferente e priorizar o seu uso.^[2]

As razóns que avalarían a escolla de relatorio parecen evidentes: tendo en conta que é a palabra que nos dicionarios e vocabularios académicos se elixe para designar a ‘exposición oral detallada e minuciosa sobre un tema que se somete a exame’ (ES: ponencia), por que non aplicar esa equivalencia ao concepto que nos ocupa?

Para xustificar o emprego de ponencia cómpre salientar que a terminoloxía xurídica é un ámbito especial no que unha denominación inadecuada desde o punto de vista lingüístico pode asentarse definitivamente nun idioma ao ser recollida e definida nun texto lexislativo. Amais, ao vincularse os conceptos xurídicos ao sistema legal dun estado concreto é difícil que unha denominación doutra lingua poida describilos con propiedade.

Por iso, vai ser un argumento clave para a decisión comprobar que no Regulamento do Parlamento de Galicia, se opta por ponencia para designar esa estrutura organizativa (vid. os artigos 52, 113, 126…). Se nun texto legal coma ese, o Parlamento elixiu esa denominación para referirse a un dos seus órganos derivados, como xustificar a defensa dunha forma diferente?^[3]

En coherencia co anterior, no Boletín Oficial do Parlamento e nas versións galegas dos BOE atopamos frecuentes documentacións de ponencia, referidas tanto ao órgano propio do Parlamento galego como ao do español. Igualmente, na compilación termos xurídicos do proxecto Comforma indícase claramente que a denominación castelá ponencia designa dous conceptos, un dos cales se coñece en galego como relatorio (a ‘exposición oral detallada e minuciosa’) e outro como ponencia (o órgano parlamentario).

Logo do visto, cremos que cómpre aconsellar o emprego de ponencia para referirse ao órgano parlamentario, tanto pola súa presenza na documentación técnica como por ser a denominación elixida polo propio Parlamento galego. Pero debemos seguir substituíndoo por relatorio, ao falar da ‘exposición oral detallada e minuciosa sobre un tema que se somete a exame’, tal e como nos aconsellan os dicionarios e vocabularios académicos.

^[1] Ten semellanzas coa subcomisión, xa que ambas se constitúen dentro das comisións, pero ao revés ca ela, desenvolve os seus traballos a porta pechada e non ten por que reproducir de forma proporcional a representación que posúe cada forza política na comisión correspondente (aínda que esta queda garantida a través da ponderación do voto).

^[2] Desta vez, as solucións adoptadas polas linguas veciñas non nos van servir de axuda significativa, posto que se o órgano non existe nos seus sistemas parlamentarios non van precisar un nome para designalo. Só o catalán, que opta polo emprego de ponència, se atopa nunha situación semellante.

^[3] En determinados contextos, o emprego de relatorio podería ser incluso conflitivo desde o punto de vista xurídico, xa que –coa lexislación na man– e ese órgano non existe na lexislación que regula o Parlamento de Galicia.

Contacte connosco