Área de Terminoloxía 
Servizo de Normalización Lingüística
USC

Foro

Ligazóns

Índice de precisións

Un idioma preciso

 

preciso -a. adx. 
1.Exactamente determinado ou definido. 
2. Dise do que non é equívoco nin vago. 
3. Dise do que é necesario ou imprescindíbel.

 
A linguaxe usada na comunicación técnica e científica debe ser "un idioma preciso", xa que a exactitude e a non ambigüidade é unha das súas características definitorias. O galego neste tipo de comunicacións é tamén "un idioma preciso": para o seu proceso de normalización é imprescindíbel que acceda a estes ámbitos expresivos, e que os seus falantes perciban con evidencias que todos os contidos de todos os temas poden ser comunicados a través dela.

Por iso, desde esta sección de canalciencia.com, coordinada pola Área de Terminoloxía do Servizo de Normalización Lingüística da USC, intentaremos contribuír aos dous tipos de "precisións", presentando para o debate propostas de denominación de termos galegos que aínda non acadaron unha forma estábel ou que se empregan de forma inadecuada. 

Cada número parte dun pequeno estudo elaborado polos coordinadores no que se analiza un ou varios conceptos dunha área de especialidade, e se propoñen nomes galegos para eles. Partindo dese traballo, convidamos a todas as persoas interesadas a opinar sobre a calidade e a conveniencia das formas propostas, e a presentar e defender as súas propias alternativas no foro de debate creado para tal fin.
 
Ligazóns

Dicionarios e bancos terminolóxicos

Dicionarios e vocabularios galegos

 Outros

Máis ligazóns

 
 
Castelanismos travestidos: a “arpilleira”
Precisión número 67

As tres fases do parto

 

Os profesionais da obstetricia distinguen tres períodos no desenvolvemento dun parto: a dilatación (no que o colo do útero vai abríndose ata uns 10 cm para permitir o paso do neno), a expulsión ou período expulsivo (no que o neno sase desde o útero ata o exterior) e un terceiro no que  –despois de saír o neno ao exterior– se expulsan os anexos fetais (cordón umbilical, placenta, membranas...).

 

Estase ben aquí dentro. Orixinal en http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/3847319.stmComo se pode ver, non indicamos a denominación galega desta última etapa porque determinar cál debería ser vaise converter no obxectivo da precisión que están a ler.

A forma máis empregada en galego para referirse a ela é *alumeamento, un calco evidente do alumbramiento que se utiliza en castelán.[1] Esta vía non nos parece recomendable xa que todas as outras linguas do noso contorno optan por nomes que remiten á idea de ‘quitar’ ou ‘retirar’ (dequitadura, dequitação ou livramento en portugués, délivrance en francés, delivery of placenta en inglés ou deslliurament en catalán); ou ben toman como base o nome secundina (co que o latín designaba a placenta) para formar substantivos como secundamento (portugués) ou secondamento (italiano).

Unha razón máis que nos leva a desaconsellar o uso de *alumeamento, é que en galego tamén podemos seguir un mecanismo paralelo ao que acabamos de ver nos idiomas veciños. Así, tomando como base librar –que designa o concepto de ‘expulsar a placenta despois do parto’– crear un neoloxismo como libramento, para designar esa terceira fase. Porén, a esta proposta pode apoñérselle un lado escuro desde o punto de vista da pragmática: tanto o verbo librar, como formas de aí derivadas (libracións, libranzas, libras…) teñen un uso real restrinxido ao ámbito da veterinaria e ao nivel popular da lingua: xa que logo, pode haber quen considere que falar do “libramento” nun contexto culto e médico é inapropiado e ‘vulgarizante’.

Pero, por seguir debatendo contra nós mesmos, é tamén certo que en diferentes puntos de Galicia existe a advocación da Virxe do Libramento, avogosa dos bos partos. E non parece probable que se esa denominación tivese connotacións vulgares fose empregarse nesa situación.

 

En resumo: desde o noso punto de vista, son moitos os argumentos que avalan a proposta de empregar libramento como denominación galega para a terceira das fases do parto. Quen considere que esa forma ten un “aire” de vulgaridade que non é conveniente para os contextos técnicos –a nós non nolo parece– debería evitar o uso de *alumbramento, e recorrer a algunha forma descritiva como expulsión da placenta ou expulsión das secundinas que, polo momento, non teñen presenza no uso real.


[1] Nesta lingua, alumbramiento pode ser tamén unha das formas con que se designa o concepto de ‘proceso polo que unha muller pare un neno’. Nese caso, en galego simplemente teriamos que optar por algunha das denominacións equivalentes (nacemento, parto…)


© Área de Terminoloxía, SNL, USC
© canalciencia.com

Contacte connosco