|
A maioría delas seguen un mecanismo regular que nos leva a atopar
morbidade
en portugués, morbidity en inglés, morbidité
en francés, Morbidität
en alemán ou morbiditat
en catalán. Aínda así, algúns destes
idiomas contan tamén con variantes que engaden -li-
(PT: morbilidade,
EN: morbility,
CT: morbilitat),[1]
talvez por analoxía cos substantivos derivados de mortalis (EN: mortality,
PT: mortalidade,
FR: mortalité,
DE: Mortalität, CT: mortalitat).[2]
En español esta dobre alternativa
caeu en desuso e hoxe a forma con -li-
(morbilidad)
ten unha presenza practicamente exclusiva. Por ese motivo,
nas últimas
edicións do Diccionario
de la Real Academia Española a forma morbididad
desapareceu do corpus de entradas.
As
propostas dos dicionarios galegos abalan entre esas dúas
tendencias:
-
Os elaborados ou revisados pola Real Academia Galega achegábanse
á liña seguida polo castelán e recollían
unicamente morbilidade,
tanto en obras de vocación xeneralista (Diccionario
da Real Academia Galega) como noutras moito máis
especializadas (Diccionario
galego de termos médicos). Pola contra, o Vocabulario ortográfico da lingua galega (VOLGa) publicado no
pasado 2004 recolle as
dúas denominacións, pero sorprendentemente non
indica que entre elas exista ningún tipo de relación.
-
Outros traballos como o Gran diccionario Xerais ou a Enciclopedia
Galega Universal (EGU) si recollen as dúas
denominacións, pero só esta última as presenta como
sinónimas completas, aínda que dándolle prioridade
a morbilidade.
Pola contra, o Gran
Xerais ofrece catro acepcións para morbididade,
das cales só a última se considera sinónima de morbilidade.
1.
Condición ou estado de morboso; morbosidade.
2.
Nun grupo ou nunha poboación, número de persoas que se
ven afectadas por unha enfermidade.
3.
Estudo dos efectos dunha enfermidade nunha determinada
poboación.
4.
Número e distribución das enfermidades que padece unha
poboación nun momento concreto, así como o estudo das
causas que ocasionan a morte; morbilidade.
|
Tendo
en conta o panorama que acabamos de presentar,
pensamos que morbididade
debe considerarse como unha palabra correcta en
galego xa que:
-
é
a forma regularmente esperable a partir de morbidus
-
denominacións
paralelas teñen un uso significativo na gran
maioría das linguas do noso contorno
-
aparece
recollida no produto lexicográfico máis
recente elaborado pola Real Academia Galega (o
VOLGa). Con
respecto á relación que mantén con morbilidade, cremos que deben tratarse como sinónimas absolutas,
tal e como fan os idiomas veciños e como
recolle a EGU, xa que as diferenzas de matiz
que supostamente individualizan as acepcións
que se citan no Gran
Xerais son practicamente imposibles de
detectar na práctica.
|
|