|
|
Un
idioma preciso |
| |
|
preciso
-a.
adx.
1.Exactamente determinado ou definido.
2. Dise do que non é equívoco nin vago.
3. Dise do que é necesario ou imprescindíbel. |
| |
A linguaxe usada na comunicación técnica e científica debe ser
"un idioma preciso", xa que a exactitude e a non ambigüidade é unha das súas características definitorias. O galego neste tipo de comunicacións é tamén
"un idioma preciso": para o seu proceso de normalización é
imprescindíbel que acceda a estes ámbitos expresivos, e que os seus falantes perciban con evidencias que todos os contidos de todos os temas poden ser comunicados a través dela.
Por iso, desde esta sección de canalciencia.com, coordinada pola
Área de Terminoloxía do
Servizo de Normalización Lingüística da
USC, intentaremos contribuír aos dous tipos de "precisións", presentando para o debate propostas de denominación de termos galegos que aínda non acadaron unha forma
estábel ou que se empregan de forma inadecuada.
Cada número parte dun pequeno estudo elaborado polos coordinadores no que se analiza un ou varios conceptos dunha área de especialidade, e se propoñen nomes galegos para eles. Partindo dese traballo, convidamos a todas as persoas interesadas a opinar sobre a calidade e a conveniencia das formas propostas, e a presentar e defender as súas propias alternativas no foro de debate creado para tal fin.
|
| |
| Ligazóns |
Dicionarios
e bancos terminolóxicos
Dicionarios
e vocabularios galegos
Outros
Máis
ligazóns |
| |
| |
|
|
|
| Castelanismos travestidos: a “arpilleira” |
|
76
|
Aleitar
e amamentar |
|
Unha
vez máis, queremos chamar a atención sobre como as
recomendacións que fan os dicionarios –galegos ou
doutro idioma– poden ser adecuadas para uns niveis de
lingua pero non para outros, normalmente máis
especializados. Xa o vimos noutras precisións en relación
aos musgos,
a desbrozar,
ás tabletas…
e agora verémolo no caso de aleitar.
|
|
Na
fala cotiá, este verbo ten o significado de ‘dar de
mamar’, e así aparece recollido nos dicionarios de
lingua. De feito, obras normativas como o Dicionario
castelán-galego da Real Academia Galega, propóñeno
como equivalente do castelán amamantar,
forma que se desaconsella por castelanismo.
Pola
contra, se pasamos ao ámbito especializado, os beneficios
demostrados que o aleitamento materno provoca no
estado físico e psicolóxico do neno –especialmente
cando toma o leite directamente do peito da nai–
fomentaron avances en técnicas como a pasteurización
de leite materno ou a creación de bancos
de leite humano. Deste xeito, é posible estender as
vantaxes do aleitamento a nenos que, polas razóns que
fose, non poderían mamar directamente do peito da
nai.
Por
iso, se nos movemos neste nivel técnico da lingua, é
relevante distinguir entre
-
O
proceso de alimentación do neno con leite humano
durante o período da súa vida no que mama. (EN: breastfeeding.
ES: lactancia;
lactancia
materna. PT: aleitamento;
aleitamento
materno.)
-
O
proceso de alimentación do neno con leite humano tomado
directamente do peito de súa nai ou doutra muller.
(EN: suckling;
ES: amamantamiento.
PT: amamentação)
O
matiz que no nivel da lingua común era irrelevante, e que
permitiu que o castelán amamantar
e o galego aleitar
se tratasen como equivalentes, convértese agora en
distintivo. Xa que logo, cómpre buscar dúas denominacións
diferentes para estes dous conceptos.
-
En relación co primeiro, parece evidente que as formas escollidas deben ser
aleitamento
ou lactación
(máis en concreto, aleitamento
materno ou
lactación materna). Tampouco sería incorrecto
empregar lactancia,
xa que os traballos normativos máis recentes, como o Vocabulario
ortográfico da lingua galega ou o Dicionario
castelán-galego arriba citado trátana como unha
forma secundaria, pero non errónea.
-
En relación co segundo, poderiamos recorrer a amamentación ou amamentamento,
xa que amamentar
figura recollido co sentido de ‘dar de mamar’ en
varios dicionarios galegos
dos séculos xix
e xx.
Resumindo:
aínda que na lingua común empregar aleitamento
co sentido de ‘acción de dar de mamar’ non
presenta ningún problema; en contextos
especializados esta forma pecaría de ambigüidade,
pois designaría calquera das formas polas que un
neno pode ser alimentado de leite (en principio,
tanto materno como artificial). Serán amamentamento
ou amamentación
as que deben nomear o tipo específico de
aleitamento en que o neno toma o leite
directamente do peito materno.
|
|
|
|
|
|