Un idioma preciso

preciso -a. adx.

1.Exactamente determinado ou definido.

2. Dise do que non é equívoco nin vago.

3. Dise do que é necesario ou imprescindíbel.

A linguaxe usada na comunicación técnica e científica debe ser "un idioma preciso", xa que a exactitude e a non ambigüidade é unha das súas características definitorias. O galego neste tipo de comunicacións é tamén "un idioma preciso": para o seu proceso de normalización é imprescindíbel que acceda a estes ámbitos expresivos, e que os seus falantes perciban con evidencias que todos os contidos de todos os temas poden ser comunicados a través dela.

Por iso, desde esta sección de canalciencia.com, coordinada pola Área de Terminoloxía do Servizo de Normalización Lingüística da USC, intentaremos contribuír aos dous tipos de "precisións", presentando para o debate propostas de denominación de termos galegos que aínda non acadaron unha forma estábel ou que se empregan de forma inadecuada.

Cada número parte dun pequeno estudo elaborado polos coordinadores no que se analiza un ou varios conceptos dunha área de especialidade, e se propoñen nomes galegos para eles. Partindo dese traballo, convidamos a todas as persoas interesadas a opinar sobre a calidade e a conveniencia das formas propostas, e a presentar e defender as súas propias alternativas no foro de debate creado para tal fin.

Ligazóns

Dicionarios e bancos terminolóxicos

Dicionarios e vocabularios galegos

do Servizo de Normalización Lingüística da USC
da Xunta de Galicia
do Seminario de Lingüística Informática da U. de Vigo
máis materiais galegos

Outros

Eurodicautom: Banco de termos da Comisión da U. E. Datos en 12 idiomas oficiais da U. E.
Euterpe :Banco de termos do Parlamento Europeo) Datos en 12 idiomas oficiais da U. E.
Dicionario Logos: Dicionario multingüe o funcionamento do cal se describe con detalle aquí.
Grand dictionnaire terminologique: Banco bilingüe inglés-francés da Administración do Quebec, Canadá.
Base de Terminologie do Conseil International de la Langue Française. Datos en inglés-francés-castelán-alemán
Cercaterm: Banco do Centro de Terminologia de Catalunya. O número de linguas varía segundo as áreas de especialidade.
Onelook: Buscador que procura unha forma concreta en case 850 dicionarios electrónicos presentes na súa base de datos. Basicamente en inglés.
Michaelis. Moderno dicionário da língua portuguesa: Dicionario portugués que conta con máis de 200 000 entradas e subentradas, con especial atención ao léxico especializado.
Algunhas páxinas compiladoras de dicionarios e vocabularios en liña:
O tradutor virtual
Onelook
Yourdictionary
Ressources Internet da Universidade de Sherbrooke (Canadá)
Terminology collection

Máis ligazóns

Castelanismos travestidos: a “arpilleira”

Máis préstamos de novas tecnoloxías: a co-location

Como vimos na precisión anterior, o ámbito das novas tecnoloxías é unha fonte continua de debates terminolóxicos, sobre todo debido á rapidez e á intensidade coa que palabras inglesas entran e se espallan polas linguas románicas. Unha das últimas sobre as que tivemos que reflexionar foi co-location.^[1]

Co-location. 'Racks", estantes, das computadoras da Universidade de Berkeley. Esa forma designa un servizo que lle permite a unha entidade situar os seus servidores (web ou doutro tipo) no espazo físico que lle cede outra entidade -normalmente un provedor de servizos de rede co que se asina un acordo de interconexión-, quen ademais proporciona unha amplitude de banda, un mantemento e unhas condicións físicas e de seguridade mellores ca aquelas ás que a primeira entidade podería acceder por si mesma.

En xeral, nas linguas da nosa contorna a denominación inglesa está moi presente, pero convive con propostas neolóxicas que intentan suplantala. Así:

en castelán emprégase cunha certa frecuencia coubicación ou coemplazamiento.
en portugués a presenza do anglicismo é practicamente exclusiva, aínda que podemos detectar algún uso de alojamento en regime de colocação.
en francés comparten espazo colocation e colocalisation, aínda que a primeira forma ten maior presenza.
en catalán, coubicació é a alternativa máis difundida.

Esta panorámica amósanos claramente que practicamente todas as alternativas se construíron seguindo un padrón común: partindo do concepto que o inglés designa como locate, búscase un equivalente na lingua propia, e imítase o proceso denominativo que levou de locate a co-location.

Para facermos algo semellante en galego, temos que partir de formas como situar, localizar ou colocar, que son as que representan a idea de ‘poñer nun lugar concreto’.^[²^] Sobre eses verbos poderiamos xerar substantivos como colocalización ou cosituación (cocolocación parece bastante menos adecuado, dada a súa evidente cacofonía).

Este mecanismo, que vimos de describir en abstracto, xa se puxo en práctica, pois colocalización –ou a súa variante co-localización– poden atoparse documentación oficial, como nas versións galegas dos regulamentos sobre mercados de comunicacións electrónicas, acceso ás redes e numeración, e sobre as condicións para a prestación de servizos de comunicacións electrónicas, o servizo universal e a protección dos usuarios.

Por todo o devandito, parece que colocalización/co-localización é a mellor das alternativas con que contamos para suplantar o co-location do inglés: creouse seguindo un mecanismo paralelo ao das linguas veciñas, describe bastante ben o concepto, e trátase dunha forma xa documentada en fontes especialmente relevantes, como son as lexislativas.

[1] En inglés presenta como variantes colocation, collocation ou co-lo.

[2] Hai que ter en conta que *ubicar está desaconsellada en diversos libros de estilo galegos, e que emprazar non ten os mesmos significados ca o emplazar do castelán.

© Área de Terminoloxía, SNL, USC
© canalciencia.com

Contacte connosco