|
|
Un
idioma preciso |
| |
|
preciso
-a.
adx.
1.Exactamente determinado ou definido.
2. Dise do que non é equívoco nin vago.
3. Dise do que é necesario ou imprescindíbel. |
| |
A linguaxe usada na comunicación técnica e científica debe ser
"un idioma preciso", xa que a exactitude e a non ambigüidade é unha das súas características definitorias. O galego neste tipo de comunicacións é tamén
"un idioma preciso": para o seu proceso de normalización é
imprescindíbel que acceda a estes ámbitos expresivos, e que os seus falantes perciban con evidencias que todos os contidos de todos os temas poden ser comunicados a través dela.
Por iso, desde esta sección de canalciencia.com, coordinada pola
Área de Terminoloxía do
Servizo de Normalización Lingüística da
USC, intentaremos contribuír aos dous tipos de "precisións", presentando para o debate propostas de denominación de termos galegos que aínda non acadaron unha forma
estábel ou que se empregan de forma inadecuada.
Cada número parte dun pequeno estudo elaborado polos coordinadores no que se analiza un ou varios conceptos dunha área de especialidade, e se propoñen nomes galegos para eles. Partindo dese traballo, convidamos a todas as persoas interesadas a opinar sobre a calidade e a conveniencia das formas propostas, e a presentar e defender as súas propias alternativas no foro de debate creado para tal fin.
|
| |
| Ligazóns |
Dicionarios
e bancos terminolóxicos
Dicionarios
e vocabularios galegos
Outros
Máis
ligazóns |
| |
| |
|
|
|
| Castelanismos travestidos: a “arpilleira” |
|
85
|
Será
por nomes...:
banda ancha / banda ampla / banda larga |
|
IAínda
que na actualidade se considera superado o principio
clásico de que a un concepto especializado debía
corresponderlle unha e só unha denominación, e a variación
en terminoloxía percíbese como un fenómeno natural,
non deixa de ser certo que por veces a superabundancia de
nomes para referirse a unha mesma realidade pode chegar a
confundir ao lector ou ao oínte.
|
|

Por exemplo, se nun mesmo texto de informática se
empregan aleatoriamente as formas ventá,
xanela
e fiestra
para referirse ao que en inglés se designa como window
e en castelán como ventana,
¿non é probable que parte dos lectores dubiden de se as
tres denominacións designarán ou non o mesmo concepto?
O galego ofrécenos abondos exemplos desta concorrencia de
sinónimos –aquí
cítanse outros no ámbito da informática–, Pero nós
hoxe pretendemos fixarnos na convivencia de banda
ancha, banda larga e banda ampla
para designar o ‘sistema
de telecomunicacións que pode dar soporte a múltiples
formatos de información a velocidades relativamente altas
(entre varios centos e milleiros de veces máis rápidas
ca cos sistemas de banda estreita), como as dos servizos
de voz, de datos a alta velocidade e de vídeo baixo
demanda’ (EN: broadband,
PT: banda
larga, ES: banda
ancha, FR: large
bande).
Evidentemente, non pretendemos proscribir o emprego de
ningunha forma viva no uso e correcta desde o punto de
vista lingüístico –e calquera destas tres sono–,
pero parécenos interesante recomendar unha certa prelación
que convirta unha delas na “escolla predefinida”, con
independencia de que nun momento concreto se poida
empregar calquera das outras por razóns contextuais.
-
Banda
ampla, unha escolla
diferencialista con respecto ao castelán e ao portugués,
é a menos empregada das tres, aínda que é a máis
habitual en fontes tan relevantes como o Diario
Oficial de Galicia (DOG) ou as versións en
galego do Boletín
Oficial do Estado.
-
Banda
ancha ten unha presenza
moitísimo maior, e en fontes moi variadas (páxinas
persoais, webs
institucionais, webs
temáticos, medios
de comunicación…), posiblemente axudada pola súa
coincidencia coa forma do castelán.
-
A
implantación de banda
larga é tamén moi considerable: aparece no DOG
case ao nivel de banda
ampla, é a maioritaria nun importante medio
de comunicación dixital, emprégase en exclusiva
nun documento tan relevante como o Plano
Estratéxico Galego da Sociedade da Información (PEGSI),
etc. A súa identidade coa forma portuguesa contribúe
tamén á súa expansión.
|
|
|
|
Visto
que as tres formas teñen unha vitalidade
importante no uso –e insistindo outra volta en
que todas nos parecen “correctas” en sentido
estrito– pensamos que o máis conveniente sería
potenciar o emprego de banda
larga. Con esta escolla apostamos por unha das
dúas denominacións máis difundidas, e que
ademais cumpre ao pé da letra o principio das Normas ortográficas
e morfolóxicas do idioma galego no que se
indica que “para o arrrequecemento do léxico
culto, nomeadamente no referido aos ámbitos científico
e técnico, o portugués será considerado recurso
fundamental, sempre que esta adopción non for
contraria ás características estruturais do
galego”. |
|
|
|
|
|
|
|
|